Λιτόχωρο

απ΄τη Θεσσαλονίκη και 65 από τη Λάρισα, το Λιτόχωρο είναι ευνοημένο και ως προς την πρόσβαση από τις μεγάλες πόλεις.

Σταθμεύω δίπλα στο πευκοφυτεμένο πάρκο Κατούνια. Μέχρι εδώ, ο οικισμός δεν έχει τίποτε αξιόλογο να σου τραβήξει την προσοχή. Ο κεντρικός ασφαλτόδρομος, με οδηγεί στην κεντρική πλατεία. Κινούμαι προς τον παλιό οικισμό, που έχει κηρυχθεί διατηρητέος από το 1923.

Στου «Τσίντζα το μπαϊρι», που είναι άλλη μια πλατεία, αρχίζει ο οικισμός να γίνεται ενδιαφέρων. Παλιά πέτρινα σπίτια και «καπετανόσπιτα», μιας και στο παρελθόν οι Λιτοχωρινοί υπήρξαν καραβοκύρηδες, προκομένοι μάλιστα. Τόσο που, η κοντινή παραλία που άραζαν τα καράβια τους, ονομάστηκε «Στόλος».

Άξιζε η περιπλάνησή μου  στα στενά σοκάκια του παλιού οικισμού, στο «χοροστάσι» με τον αιωνόβιο πλάτανο, και στις πολλές μικρές πλατείες. Δεν είναι βέβαια , ούτε ένας οικισμός που θα ..πάθετε την πλάκα σας, αλλά ούτε και αδιάφορος.

Την ημέρα των Θεοφανίων, οι Λιτοχωρίτες αναβιώνουν το έθιμο των Σίχνων. Τα σίχνα είναι μεγάλα λάβαρα, με σταυρούς και πολύχρωμες σημαίες, που αντιστοιχούν στους ναούς των δύο ενοριών του χωριού. Οι ετοιμασίες γίνονται την παραμονή στον Αγιο Γεώργιο και την Παναγία, και την επόμενη μεταφέρονται με πομπή στους ναούς Αγίου Νικολάου και Αγίου Δημητρίου. Μετά τη λειτουργία, οι κάτοικοι του χωριού κατεβαίνουν στο «Λάκκο», στον Ενιπέα ποταμό, όπου γίνεται η κατάδυση του Τιμίου Σταυρού. 

Είναι Μάρτιος και το χιόνι αρκετό, ακόμη και μέσα στον οικισμό. Παίρνω το δρόμο για Πριόνια και όσο πάει, μιας και το ύψος του χιονιού αυξάνει κατακόρυφα ανεβαίνοντας το βουνό.

Η θέα γίνεται όλο και πιο εντυπωσιακή. Λίγα χιλιόμετρα μετά, συναντώ το νέο μοναστήρι του Αγίου Διονυσίου. Το παλιό είναι κοντά στα Πριόνια, πιο ψηλά και με μεγαλύτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον.

Η Ιερά Μονή του Αγίου Διονυσίου του εν Ολύμπω (η παλαιά) είναι η σημαντικότερη ίσως Μονή στο νομό Πιερίας. Βρίσκεται στον Όλυμπο, σε υψόμετρο 900μ. σε θέση οχυρή ανάμεσα σε δύο ρέματα και απέχει 18 χιλιόμετρα από το Λιτόχωρο. Κοντά στη σημερινή θέση της Μονής Αγίου Διονυσίου είναι και η θέση  Μύλοι, που έλαβε την ονομασία της από το νερόμυλο, ο οποίος είναι ακόμα σε λειτουργία και έχει διαμορφωθεί σε χώρο αναψυχής.

Η Παλιά Μονή ιδρύθηκε το 16ο αιώνα από τον Άγιο Διονύσιο εν Ολύμπω και στα χρόνια της Τουρκοκρατίας σημείωσε οικονομική και πνευματική ακμή. Μετά την επανάσταση του ΄21,  καταλήφθηκε από τον τουρκικό στρατό, πυρπολήθηκε και λεηλατήθηκε. Το 1943 ανατινάχθηκε από τους Ναζί μιας και φιλοξενούσε Έλληνες αντάρτες. Έτσι μεταφέρθηκε στο Μετόχι της, κοντά στο Λιτόχωρο.

Πριν μπω στο μοναστήρι, τράβηξε την προσοχή μου ο εξωτερικός μαντρότοιχος, ο οποίος είναι κατασκευασμένος σε μορφή αρχαίων τοιχών, αλλά με τσιμεντότουβλο! Και μάλιστα ο σοβάς είναι λεπτός κι αυτό γίνεται αμέσως αντιληπτό...

Ωραίο είναι το μοναστήρι εντός του και είχε αρκετούς επισκέπτες, αν και καθημερινή του Μάρτη. Σε μία απ΄τις πόρτες εσωτερικού τοίχου, έγραφε «ΑΒΑΤΟΝ- ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΙΣ ΤΑΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ»!

Ανηφορίζω προς Πριόνια. Στη θέση «Ζιλνία», όπως γράφει κι η πινακίδα του Δασαρχείου, κατεβαίνω και απολαμβάνω τη θέα. Κάτω μου ακριβώς είναι το φαράγγι του Ενιπέα, το Λιτόχωρο στο βάθος και η θάλασσα λίγο πιο πέρα!

Μερικά χιλιόμετρα πιο πάνω, το καταφύγιο ΣΤΑΥΡΟΥ'-Δ. ΜΠΟΥΝΤΟΛΑΣ,  του ΕΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (23520-84519). Πηγαίνω προς την είσοδο, με ελάχιστες ελπίδες να το βρω ανοικτό, μιας και η καμινάδα δεν κάπνιζε. Ένας ωραίος σκύλος με υποδέχεται, στην αρχή βρισκόμενος σε δίλλημα, για το αν έπρεπε να ..βγάλει το ψωμί του και να με γαυγίσει ή να με καλωσορίσει. Αποφασίζει να μου κουνήσει την ουρά και να ποζάρει στο φακό μου! Τον κέρασα ένα μπισκοτάκι και απολαύσαμε μαζί τη θέα. 

Λίγο πιο πάνω, η τετρακίνηση έπαψε να με βοηθά, γιατί ο δρόμος δεν είχε καθαριστεί απ΄τα χιόνια και το ύψος του έφτανε στον προφυλακτήρα. Δεν έχει σήμερα Πριόνια...!

Εσείς όμως να πάτε και να κατηφορίσετε το μονοπάτι του Ενιπέα, τερματίζοντας στη θέση Μύλοι. Tο μονοπάτι ακολουθεί το φαράγγι του Eνιπέα, περνώντας από όμορφα  τοπία, με πυκνή βλάστηση, ξύλινα γεφυράκια, απίθανους σχηματισμούς βράχων. Περνάει δίπλα από την παλιά μονή Aγίου Διονυσίου και από τη σπηλιά του Aγίου Δημητρίου. Θα συναντήσετε καταρράκτες και λιμνούλες όπου -αναλόγως της εποχής- μπορείτε να κολυμπήσετε. Yπολογίστε  πως, για τη διαδρομή Πριόνια - Λιτόχωρο, χρειάζεστε περίπου 5 ώρες περπάτημα.

Αναφορά για το βουνό των θεών, τα μονοπάτια και τα καταφύγιά του, υπάρχει στην ενότητα  της ιστοσελίδας μας «ΘΕΣΣΑΛΙΑ-ΟΛΥΜΠΟΣ». Το βουνό, για μας τους ανθρώπους, ανήκει σε δύο γεωγραφικές περιφέρειες βλέπετε...