Η πόλη

ανέλαβε να με ξεναγήσει στα μυστικά της πόλης και της γύρω περιοχής.

Κατεβαίνουμε πρώτα  -που αλλού- στο ποτάμι. Όποιον να ρωτήσεις εδώ «που αξίζει περισσότερο» να πας στην πόλη, «στο ποτάμι» θα σου πει.

 Ο Σακουλέβας, το ποτάμι που διασχίζει τον οικισμό της Φλώρινας, είναι το πεδίο αναφοράς της πόλης. Στις όχθες του, είναι χτισμένα τα ομορφότερα κτίρια, πολλά από τα μαγαζιά για διασκέδαση, ο «Αριστοτέλης» που ενσωματώνει σχεδόν όλη την πολιτιστική ζωή της πόλης, ο καθεδρικός ναός του Αγίου Παντελεήμονα.

Εδώ επέλεξε να «στήσει» το σκηνικό του ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, για το «Μετέωρο βήμα του πελαργού», αναστηλώνοντας και κάποια μισογκρεμισμένα κτίρια.

Εδώ είναι και το ωραίο καφέ «Ρόζα», που τον καφέ τον κάνει στη χόβολη και τον σερβίρει με το μπρίκι. Εμείς ήπιαμε ένα ρακόμελο να ζεσταθούμε και να συνεχίσουμε την περιήγησή μας στην πόλη.

Στην κεντρική πλατεία, ξεκινάει ο πεζόδρομος της Παύλου Μελά με τα πολλά μπαράκια και τα café. Εδώ αρχίζει και η Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο δεύτερος «ισχυρότερος» οικιστικός πυρήνας, μετά το ποτάμι. Εδώ είναι το Δημαρχείο, η Νομαρχία, τα δικαστήρια και το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας, φτιαγμένο το 1930 σε νεοβυζαντινό στυλ. «Εδώ οι περισσότεροι κάνουν το σταυρό τους», λέει ο Γιώργος, μιας και το κτίριο της Εθνικής μοιάζει όντως με εκκλησία.

Εδώ δίπλα στην Μ. Αλεξάνδρου, είναι και ο χώρος της λαϊκής αγοράς, που κάθε Τετάρτη και Σάββατο οι παραγωγοί φέρνουν και πωλούν τα καλούδια τους από όλο τον Νομό. Είτε θέλετε να ψωνίσετε κάτι είτε όχι, κατεβείτε στη λαϊκή να ζήσετε αυτό το παζάρι. Να αισθανθείτε τις μυρωδιές του, τις φωνές και τα παζαρέματα, τα χρώματα κάθε λογής.

Αναζητήστε λίγο πιο πέρα το «Διεθνές», το ιστορικό και παραδοσιακό καφενείο-ουζερί του κ. Γιώργου Βελλιάνη, από το 1925. Εδώ συναντιόντουσαν άνθρωποι από όλη τη Βαλκανική, εδώ διάλεξε να γυρίσει πολλές από τις σκηνές της ταινίας του ο Θόδωρος Αγγελόπουλος και εδώ ήταν και το στέκι του. Εδώ μπήκαμε και μεις να πιούμε ένα καφεδάκι και να «γευθούμε» τον χώρο.

 Ήταν νωρίς το απόγευμα και δεν υπήρχε άνθρωπος, πλην του κ. Γιώργου. Τι ώρα μαζεύεται ο κόσμος; Ρωτάω. Σε λίγο θα γεμίσει, μου αποκρίνεται. Μέχρι να μου ψήσει το καφεδάκι μου, η πόρτα άρχισε να ανοιγοκλείνει ασταμάτητα. Λες και είχαν όλα τα γερόντια σημαντικό ραντεβού και είχαν ορκιστεί να μην αργήσει κανείς. Σε  δεκαπέντε λεπτά, το καφενείο γέμισε. Σε μια στιγμή, που ήταν κόσμος σε μόνο δύο τραπέζια, ήρθε ένας παππούς και ένας άλλος σηκώθηκε λέγοντας « έλα να καθίσεις στη θέση σου»! Αριθμημένες οι θέσεις! Ο κ. Γιώργος έφτιαχνε συνεχώς καφεδάκια, χωρίς να πάρει καν παραγγελία. Έβλεπε απλά ποιος μπαίνει και του έφτιαχνε το καφεδάκι του...

Συνεχίζουμε τη βόλτα μας προς την πλατεία Ηρώων. Εδώ είναι που μπαίνει και η μεγαλύτερη φωτιά τα Χριστούγεννα. Γιατί αυτή η πόλη έχει ένα έθιμο αιώνων για τα Χριστούγεννα: σε κάθε γειτονιά της, οι κάτοικοι ανάβουν και μία φωτιά! Έχουν δε και έναν άτυπο ανταγωνισμό μεταξύ τους, ποιος θα φτιάξει τη μεγαλύτερη. Στις περισσότερες από αυτές, οι «διοργανωτές» κερνάνε -και με τη βοήθεια του Δήμου- κρασί, τσίπουρο, φασολάδα, ενώ οι μπάντες του Δήμου παίζουν στις μεγαλύτερες και πιο κεντρικές. Αν δεν πάρετε μέρος στο χορό και απλά κάθεστε και κοιτάτε, δεν θα νιώσετε τη μαγεία της γιορτής . Κι αν ένας επισκέπτης που δεν ξέρει τι συμβαίνει, κατέβει στις 23 Δεκεμβρίου μετά της 12 τα μεσάνυχτα, από την Βίγλα προς τη Φλώρινα, θα νομίσει ότι η πόλη φλέγεται!

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: πρόκειται σαφώς για ένα προχριστιανικό και με παγανιστική προέλευση έθιμο. Όπως όμως με όλα τα έθιμα, από τη στιγμή που μας «βολεύουν» και μας αρέσει η διατήρησή τους, τα αποδεχόμαστε και τα συνεχίζουμε, προσδίδοντας τους και στοιχεία από τη δική του θρησκεία ο καθένας.

Και το έθιμο ετούτο είναι τόσο ισχυρό και ριζωμένο στις καρδιές των Φλωρινιωτών, που ούτε ο πανίσχυρος (άλλοτε) μητροπολίτης Αυγουστίνος Καντιώτης, δεν κατάφερε να το «ξεκάνει», όταν το 1992 το κατήγγειλε ως ειδωλολατρικό και κάλεσε το ποίμνιο να απόσχει. Ειρήσθω εν παρόδω, θα πω ότι δικής του έμπνευσης και υλοποίησης είναι και ο τεράστιος σταυρός, τριάντα μέτρων ύψους,  στον λόφο του Αγίου Παντελεήμονα πάνω απ την πόλη. Όταν για πρώτη φορά ήρθα στην Φλώρινα ήταν βράδυ. Βγαίνοντας στο μπαλκόνι του ξενοδοχείου, νόμισα ότι βλέπω οράματα, γιατί μη γνωρίζοντας την ύπαρξη του λόφου πάνω απ την πόλη, ο σταυρός, φωτισμένος γαρ, φαίνεται να είναι ψηλά στον ουρανό, ως θεϊκό σημάδι!

Έντονα αμφιλεγόμενη προσωπικότητα ο Μητροπολίτης Καντιώτης, βαθιά συντηρητικός κατά τη γνώμη μου, αποσύρθηκε λόγω γήρατος το 2000. Οι Φλωρινιώτες πάντως, στην μεγάλη τους πλειοψηφία τον αγαπούσαν, συγχωρώντας του τις συχνές υπερβολές.

Οι φωτιές λοιπόν της Φλώρινας, είναι πλέον μια γιορτή που προσελκύει πολλούς τουρίστες. Οι γειτονιές ανταγωνίζονται ποια θα κάνει την μεγαλύτερη φωτιά και θα τραβήξει άρα και τον περισσότερο κόσμο. Παλιότερα, μου λέει ο Γιώργος, βάζανε φύλακες στα ξύλα που μάζευαν πολλές μέρες πριν, γιατί έπεφτε κλέψιμο...υλικών από τους ανταγωνιστές. Ακόμη και ξυλοδαρμοί έχουν σημειωθεί. Θύμα του ανταγωνισμού, πέφτουν και τα παλιά καδρόνια του σιδηροδρόμου, τα οποία είναι στοιβαγμένα στο σταθμό, μιας και έχουν αντικατασταθεί από τσιμεντένια.

Η φωτιά της πλατείας Ηρώων, είναι αυτή που παίρνει συνήθως το χρυσό μετάλλιο της «φωτιάς της Φλώρινας».

Εδώ μάλλον θα βάζει το χεράκι του και ο Φάτσης ο Θοδωρής, παλιός συνεργάτης και γνωστό όνομα στο χώρο των υπαίθριων δραστηριοτήτων. Εκτός από ορειβασία με τουρίστες στη βίγλα και στην περιοχή των Πρεσπών, ο Θοδωρής έχει εδώ, στην πλατεία Ηρώων, ένα τσιπουράδικο-μεζεδοπωλείο, που το λέει «τα 5 Φ» (Φίλε Φέρε Φίλο Φάε Φύγε !). Βέβαια, το τελευταίο «Φ», το «Φύγε», δεν πολύ-ισχύει, γιατί αν μπλέξεις με τα τσίπουρα και τους μεζέδες του Θοδωρή, οι ώρες περνάνε εύκολα και γρήγορα. Και μαζεύει και μανιτάρια από το βουνό, μιας και είναι γνώστης των βρώσιμων και των μη, και τα σερβίρει με διάφορους τρόπους. Απευθυνθείτε στον Θοδωρή για ότι εκδρομή κι αν θέλετε να κάνετε στην γύρω περιοχή. Είτε χρειάζεστε τις υπηρεσίες του είτε όχι (6948-104821)

Αποχωρούμε από τα «5 Φ» και πάμε να γνωρίσουμε κανένα καλό μπαράκι. Τι εννοείς καλό; Ρωτάει εύλογα ο Γιώργος. Άλλος «καλό» εννοεί αυτό που παίζει και σκυλάδικα, άλλος το πολύ ήσυχο να πει και καμιά κουβέντα, άλλος αυτό που έχει πολύ φασαρία και δεν μπορείς να στρίψεις απ την πολυκοσμία. «Κανένα με καλές ροκιές», του λέω. Ήταν και η συχνή επιλογή του αυτό το μπαράκι, το «Rose» στην αρχή του πεζόδρομου. Φοιτητόκοσμος κυρίως και καλή μουσική, δουλεύει δε από το πρωί και ως café.

Ένα άλλο μαγαζί που μου άρεσε στη Φλώρινα για νυκτερινή έξοδο, είναι το «ΟΔΟΣ ΟΝΕΙΡΩΝ», μουσικό-artιστικό-πολιτισμικό στέκι, όπως γράφει και η κάρτα τους. Άνετος και καλά διακοσμημένος χώρος, καλή μουσική και πολύ όμορφη σερβιτόρα! Στους τοίχους του εκτίθενται πίνακες ζωγραφικής και συχνά υπάρχει ζωντανή μουσική, έντεχνου κυρίως τραγουδιού (23850-23332, Λ. Καραμανλή 66).

Το «after» της πόλης, είναι το μπαρ «Κούκος» (23850-45452), ενώ το μπαλκόνι της είναι το «ΦΟΟΦ», στον λόφο του Αγίου Παντελεήμονα. Ανήκει στον ορειβατικό Σύλλογο της Φλώρινας και είναι νοικιασμένο σε ιδιώτη. Πρόκειται για αίθουσα που μάλλον εξυπηρετεί κυρίως κοινωνικές εκδηλώσεις, χωρίς όμως να παύει να είναι μια πολύ καλή επιλογή για καφέ. Από δω έχεις όλη την πόλη στα πόδια σου, εκτός κι αν είναι κρυμμένη μέσα στο «σινιάκι», το σύννεφο που έρχεται και κάθεται πάνω απ την πόλη σε ένα μεγάλο μέρος της χειμερινής περιόδου και δε λέει να φύγει. Οι ντόπιοι  το ελαφρύνουν, λέγοντας ότι ...έχουν και θάλασσα! Συμβαίνει κυρίως τις μέρες με ηλιοφάνεια, τότε που στην ατμόσφαιρα συμβαίνει το φαινόμενο της θερμοκρασιακής αναστροφής.

Όπως και να ΄χει το πράγμα, με σινιάκι ή χωρίς, με -25 ή με ζέστη, με χιόνι και παγωμένο τον Σακουλέβα ή όχι, η Φλώρινα  και η γύρω περιοχή, είναι ένας τόπος που αξίζει να επισκεφθείς.

Για περισσότερες από μία φορές.