Μαστοροχώρια

Συνεχίστε για ένα χλµ. και πάτε στο Γαναδιό, ένα υπέροχο χωριό που δεν ζηλεύει τίποτα από τα καλύτερα Ζαγοροχώρια. Στο παραδοσιακό καφενείο του χωριού, δοκιµάστε ένα τσιπουράκι που θα σας σερβίρει η κυρία Βάσω, που φτιάχνει και φαγητό (6986-148700). Περιηγηθείτε στο Γαναδιό και θα δείτε µοναδικά δείγµατα παραδοσιακής ηπειρώτικης αρχιτεκτονικής.   Στην είσοδο του χωριού, το παλιό Σχολαρχείο, υπέροχο κτίριο, προσπαθεί ο Δήµος να το κάνει ξενώνα.

Επιστροφή στην εθνική οδό και αριστερά. Λίγο πιο κάτω, έχει διασταύρωση δεξιά για Πουρνιά, Αγία Παρασκευή (Κεράσοβο).

Η Πουρνιά είναι κλασικό µαστοροχώρι. Έχει και ωραίο ξενώνα και φαγητό (ξενώνας Περιστέρω). Ο Δηµήτρης µαζεύει άγρια µανιτάρια από το βουνό κι η Περιστέρω τα µαγειρεύει.

Σύµφωνα µε τον κονιτσιώτη µελετητή και συγγραφέα Γιάννη Λυµπερόπουλο, η Πουρνιά παλιότερα λεγόταν Τράπια, που είναι κοντά στη λέξη Τράµπυα, δηλαδή της πόλης της όµορφης Καλλιδίκης που παντρεύτηκε ο Οδυσσέας όταν την «ξανάκανε» από την κακοµοίρα την Πηνελόπη, για να ακολουθήσει τις συµβουλές του Τειρεσία και να πάει να βρει τον «τόπο που δεν ξέρουν τι είναι το αλάτι και η θάλασσα!»

Εµείς οι Ηπειρώτες είµαστε αυτοί! Ο κυρ Γιάννης, ο ένας από τους δύο µόνιµους κατοίκους το χειµώνα της Αετοµηλίτσας, µου έλεγε ότι είδε πρώτη φορά θάλασσα στα 25 του χρόνια όταν πήγε Θεσσαλονίκη και ρώτησε τους φίλους του πού βρέθηκε τόσο νερό!

Ένα χλμ  πριν την Πουρνιά, σταθείτε να δείτε ένα υπέροχο πέτρινο γεφύρι και κοιτάξτε και στο βράχο από πάνω σας: θα δείτε µια αγιογραφία του Παντοκράτορα στο κοίλωµα του βράχου!

Αν συνεχίσετε, σε 5 km από την διασταύρωση της Πουρνιάς θα  πάτε Αγία Παρασκευή(Κεράσοβο).

Και μόλις μπείτε στο χωριό, θα σας καλωσορίσει η vodafone ...Αλβανίας , λέγοντάς σας «καλωσήλθατε στην Αλβανία. Για τουριστικές πληροφορίες καλέστε...» . Και τότε μάλλον εσείς πληρώνετε «περιαγωγή»!

Χωριό σε ωραίο µέρος,  µε το ποταµάκι το   κερασοβίτικο να εφάπτεται του οικισµού. Έχει αρκετούς µόνιµους κατοίκους και το καλοκαίρι πολύ κόσµο. Και έχει και κοινοτικό ξενώνα στην πλατεία του χωριού, δίπλα από τον εντυπωσιακό ναό κοιμήσεως της Θεοτόκου (αρχές 19^ου αιώνα).

Δύο χλμ. έξω απ το χωριό, πάνω στο δρόμο για Φούρκα, υπάρχει νεροτριβή που λειτουργεί το καλοκαίρι και που τον έφτιαξε ο Αγροτικός Συνεταιρισμός  Κοινής Χορτονομής (συστάθηκε αναγκαστικά με νόμο του Ελ. Βενιζέλου, μια από τις 3 περιπτώσεις σε όλη τη χώρα).

Σε 12 χλμ. από το Κεράσοβο θα βρεθείτε στη Φούρκα, το τελευταίο χωριό της Κόνιτσας από αυτή την πλευρά. Ωραίο βλαχοχώρι µε απίστευτη θέα στις γύρω οροσειρές. Και στην ταβέρνα του Ζήσα στην πλατεία, σε υψόµετρο 1410µ., θα βρείτε ντόπια κρέατα να δοκιµάσετε. Και πραγµατική - εγκάρδια φιλοξενία (26550 24248). Κι έχει και κοινοτικό ξενώνα µε 4 δωµάτια, αν θέλετε να περάσετε το βράδυ σας εδώ.

Δύο χλμ πριν φτάσετε στη Φούρκα, ο δρόµος στρίβει για Σαµαρίνα, όπου θα φτάσετε µετά από 10 χλμ. υπέροχης διαδροµής, µέσα στις οξιές και µε θέα, να ξεκουράζετε η ψυχή σου.  Το 2008 έγινε ασφαλτόστρωση. Χωρίς να χρειάζεται. Αυτή η µαυρίλα της πίσσας µέσα σ΄ αυτό το τοπίο, είναι σαν τη µύγα µέσα στο γάλα. Αφήστε και κανα βουνό ήσυχο επιτέλους κύριε Νοµάρχα...

Κι όταν φτάσετε στη Σαµαρίνα, θα δείτε ένα χωριό µεγάλο σε ωραίο µέρος, αλλά που χρήζει περισσότερης προσοχής σε μερικές σημαντικές λεπτομέρειες: πολλές φωτεινές επιγραφές και έλλειψη όρων δόμησης, που θα δώσουν περισσότερο χρώμα στο χωριό. Άλλωστε η φήμη του και η θέση του το αξίζουν...

Επιστροφή στην εθνική οδό και πάλι δεξιά προς Κοζάνη. Μετά από λίγα λεπτά πορεία, θα δείτε πάλι στα δεξιά σας, πινακίδα προς «Καστανέα»  ή Καστάνιανη που την λέµε εµείς.  Πολύ όµορφο πέτρινο χωριό µε θαυµάσια σπίτια. Να πάτε να το δείτε. Έχει και µαγαζάκι στην είσοδο. Και 4 πέτρινα γεφύρια! Προσέξτε δε και την εκκλησία του Αγίου Νικολάου και το διώροφο πέτρινο σχολείο στην πλατεία.

 Πάλι πίσω και πάλι δεξιά προς Κοζάνη.  Περνάτε τον ποταµό Σαραντάπορο και σε 3 χµ. πάτε αριστερά προς  ΠΥΡΣΟΓΑΝΝΗ - ΒΟΥΡΜΠΙΑΝΗ. Σταθείτε στην Πυρσόγιαννη. Το χωριό των πιο διάσηµων µαστόρων της πέτρας, της περιοχής και όχι µόνο. Περιπλανηθείτε στο χωριό, στα καλντερίµια και τα πλακόστρωτα και µετά σταθείτε για τσιπουράκι ή στον Τότο (Κόκα Καρυά) στην πλατεία ή λίγα βήµατα πιο πάνω στον µοναδικό ξενώνα του χωριού, στο «Αρµολόι».

Το χωριό  αναµορφώθηκε τα τελευταία χρόνια όταν ήρθε από Θεσσαλονίκη  και εγκαταστάθηκε   στον τόπο που τον γέννησε, ένας άνθρωπος. Και το χωριό έγινε άλλο από αυτό που ήταν. Υποκλινόµαστε κύριε Παπαγεωργίου...

Πέντε χλμ, πιο πέρα είναι η Βούρµπιανη. Κι αυτό ωραίο χωριό είναι και έχει και ξενώνα στην πλατεία.  Είναι ο  ξενώνας του  Γιώργου, του Σκούφια.

Ο δρόμος συνεχίζει προς το χωριό Γοργοπόταµος, που ανέδειξε σπουδαίους ξυλογλύπτες. Το τέµπλο του Αγίου Αθανασίου, Μητροπολιτικού ναού Ιωαννίνων, είναι έργο δικό τους και πολλά άλλα. Συνεχίζετε για άλλα µαστοροχώρια: Ασηµοχώρι, Οξυά, Πληκάτι και το χωριό των σπουδαίων ζωγράφων, αγιογράφων και ξυλογλυπτών, τους Χιονιάδες.

Γυρίστε πίσω  στη εθνική οδό και, αν έχετε χρόνο και δεν σας... πείραξαν τα τσίπουρα, πάτε Κεφαλοχώρι και Δροσοπηγή (Κάντσικο). Το Κεφαλοχώρι, πρώην Λυκόραχη, είναι ζωντανό χωριό με τους κατοίκους να ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία. Και είναι και δίπλα στην Εθνική οδό και αν πεινάσατε, είναι μια πολύ καλή σκέψη να πάτε εδώ για φαγητό, γιατί έχει 2 πολύ καλές ταβέρνες: του Τάκη του Φασούλη (που έχει και δωμάτια από πάνω) και του Τάσσου του Φασούλη, δίπλα ακριβώς. Η Δροσοπηγή, Είναι βέβαια περίπου ένα µισάωρο από την Πυρσόγιαννη και  αρκετές στροφές.  Αλλά πρόκειται για µια αετοφωλιά, πνιγµένη στο πράσινο, µε υπέροχα πετρόχτιστα κτίρια. Και θα περάσετε  κι από το πέτρινο γεφύρι τους, κάτω στον Σαραντάπορο.

 Κι ακούστε κάτι παράξενο: σε πολλά πανεπιστημιακά συγγράμματα, ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων, αναφέρεται ότι η ασθένεια της  φυλλοξέρας στα φυτά, ξεκίνησε από εδώ, από το Κάντσικο της Κόνιτσας!

 Επιστρέφοντας προς Κόνιτσα από Δροσοπηγή και στα δεξιά σας στην εθνική, θα δείτε πινακίδα «Αετοµηλίτσα 17 χµ.». Ένα από τα ψηλότερα χωριά της Ελλάδας, στα 1450 µέτρα, µε κατοίκους  δίγλωσσους, ελληνικά και βλάχικα, ηµινοµάδες κτηνοτρόφοι παλιότερα. Το χειµώνα ζούνε 4 µε 5 άτοµα, αλλά υπάρχουν 2 ξενώνες σε λειτουργία (ο ένας σε µορφή καταφυγίου) και ταβέρνα! Ο Θοδωρής (26550-31345), που είναι πραγµατικά ένας ακρίτας, θα σας πληροφορήσει για ό,τι θέλετε να µάθετε: διαδροµές µε 4Χ4  ή µε τα πόδια. Και δύσκολα θα δείτε πιο εντυπωσιακή θέα από ότι από αυτό το χωριό, το οποίο κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση: κάθε πρώτο σαββατοκύριακο του Αυγούστου, μαζεύονται σε ένα ξέφωτο κοντά στο χωριό όλοι οι κτηνοτρόφοι και κάνουν γλέντι, παρασκευάζοντας ταυτόχρονα τυρί και άλλα προϊόντα τους. Και μαζεύται κόσμος κι έχει και κλαρίνα και γενικώς , να πάτε.