Δυτικό

 Πρώτα λοιπόν θα συναντήσετε το χωριό Άγιος Μηνάς, σε ωραία θέση και θέα, ενώ ερχόµενοι από Ιωάννινα, θα βρείτε πρώτα το Μεσοβούνι, το οποίο γεωγραφικά µόνο ανήκει στο Ζαγόρι, γιατί είναι από τα χωριά που κάψαν οι Γερµανοί, γι'αυτό και δε διασώζει πολλά στοιχεία από την ντόπια αρχιτεκτονική.

Ο Άγιος Μηνάς δεν έχει ακόµη αισθανθεί την ανάγκη να φιλοξενήσει τουρίστες στα κτίσµατά του. Γι αυτό και δεν υπάρχει ακόµη ξενώνας. Το ότι σύντοµα θα γίνει κι αυτό δεν το συζητώ! Διότι η θέση του χωριού είναι… στρατηγική. Και τα λίγα σπίτια που έχει, άρχισαν ήδη να οµορφαίνουν, αντικαθιστώντας το κεραµίδι για παράδειγµα, µε πέτρα.

Ενάµισι χλµ. από τον Άγιο Μηνά είναι η Αρίστη (παλιότερα την έλεγαν Αρτσίστα), ωραίο χωριό, που σώζει πολλά στοιχεία από την ηπειρώτικη αρχιτεκτονική. Κι όταν αντικατασταθούν και οι πολλές κεραµοσκεπές που υπάρχουν, θα είναι καλύτερο. Αλλά το καλό της Αρίστης, είναι ότι είναι πιο… χωριό. Έχει αρκετούς µόνιµους κατοίκους. Άλλος έχει τα προβατάκια του, άλλος βάζει κήπο, η κυρία Αλεξάνδρα έχει συνέχεια ανοικτό το µπακάλικο για να καλύψει τις καθηµερινές ανάγκες των ντόπιων. Αλλά δεν κάνει µόνο αυτό η αγαπηµένη µου κυρία Αλεξάνδρα: κάνει φοβερή κασιόπιτα και γλυκά του κουταλιού µε τα χεράκια της! Και έχει και µια χαρούµενη όψη ότι ώρα και να τη δεις που σου φτιάχνει τη διάθεση. Ένα πρόβλημα έχει η Αρίστη: όταν κινείται πολύς κόσμος στην περιοχή, γίνεται ένα απίστευτο μποτιλιάρισμα στην μικρή πλατεία της και άντε να ξεμπλέξεις. Κι αν πέσετε πάνω σε κανένα λεωφορείο, που προσπαθεί να περάσει από το στένωμα πριν την πλατεία, θα νομίσετε ότι είστε στην Κηφισίας ή στην Τσιμισκή σε ώρα αιχμής!

Από την πλατεία της Αρίστης, ξεκινά ένας δρόµος προς το χωριό Βίκος, που απέχει µόνο 3 χλµ και ένας αριστερά και κάτω που οδηγεί προς Πάπιγκο. Σας προτείνουµε να πάτε πρώτα στο Πάπιγκο και ύστερα στον Βίκο, διότι µεταξύ Αρίστης και Βίκου υπάρχει ασφαλτόδροµος, που σε οδηγεί κατευθείαν στο Κεντρικό Ζαγόρι, αν θέλετε να συνεχίσετε εκεί.

<Κατεβαίνοντας από την Αρίστη προς Πάπιγκο, 500 µέτρα πριν φτάσετε στο γεφυράκι που περνάει πάνω από τον Βοϊδοµάτη, αφήστε το αυτοκίνητό σας και επισκεφθείτετο µοναστήρι της Παναγίας της Σπηλιώτισσας (1665 µ.Χ), που είναι σκαρφαλωµένη στο βράχο. Για να φτάσετε εδώ πρέπει να περπατήσετε περίπου 500 µέτρα. Και θα βρεθείτε μέσα σε ένα πλατανόδασος πυκνό με τα δέντρα να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για μια …θέση στον ήλιο και να μεγαλώνουν μόνο καθ΄ ύψος.

Συνεχίζοντας προς Πάπιγκο, περνάτε το γεφύρι που οδηγεί στην άλλη µεριά του Βοϊδοµάτη, στο δρόµο για Πάπιγκο. Σταθείτε εδώ, να µελετήσει λίγο η µατιά σας το καθαρότερο ποτάµι της Ευρώπης. Και το πιο κρύο της Ελλάδας επίσης. Γι αυτό, µην ξεθαρρεύετε και µπείτε να κολυµπήσετε, διότι πρώτον απαγορεύεται µιας κι είναι Εθνικός Δρυµός και δεύτερον θα παγώσετε, ότι εποχή κι αν είναι, όσο ζέστη και να κάνει έξω! Κι αν δείτε κανέναν ιερόσυλο να έχει βγάλει σεσλόγκ και πετσέτες και να ‘χει µετατρέψει σε παραλία τον ποταµό, βάλτε του τις φωνές. Και έχετε κάθε ηθικό και νοµικό δικαίωµα γιατί απαγορεύεται νοµικά και πολιτιστικά!

Στο Μεγάλο Πάπιγκο λοιπόν, που είναι χτισµένο στα 1000 µέτρα, θα σας οδηγήσουν 15 συνεχόµενες φουρκέτες και µετά ο δρόµος γίνεται λίγο καλύτερος. Αλλά µην άγχεστε. Δέκα χλμ. είναι όλα κι όλα από το ποτάµι. Και µην ξεχνάτε ότι πάτε σε ένα από τα οµορφότερα χωριά της Ευρώπης!

Να περιηγηθείτε το χωριό. Είναι από την µια άκρη στην άλλη ενδιαφέρον. Από πάνω του, οι πύργοι της Αστράκας, κοµµάτι της οροσειράς της Τύµφης, αποτελούν έναν πολύ εντυπωσιακό σχηµατισµό. Και είναι αυτοί οι πύργοι που κάνουν τη διαφορά. Γιατί ως οικισµοί, όλα τα ζαγοροχώρια έχουν τη γοητεία τους. Και δεν µπορείς εύκολα να πεις πιο είναι τ΄ οµορφότερο.

Θαυµάστε την ηπειρώτικη λαϊκή αρχιτεκτονική, δείτε την εκκλησία του Αγίου Βλασίου, χτισµένη το 912 µ.Χ και αναδοµηµένη το 1852, στην αρχή του χωριού. Το Πάπιγκο ξεκίνησε πρώτο την κούρσα της τουριστικής ανάπτυξης στο Ζαγόρι. Με μια έξυπνη παρέμβαση του ΕΟΤτην δεκαετία του ΄70, όπου νοίκιασε δύο παλιά αρχοντικά, τα μετέτρεψε σε ξενώνες και αφού πρόβαλε το χωριό αρκετά, τα επέστρεψε στους ιδιοκτήτες και τα πράγματα βρήκαν το δρόμο τους. Υπήρχαν όμως και δυναμικοί ντόπιοι που πήγαν τα πράγματα μπροστά. Και που προστάτεψαν το χωριό από την αλόγιστη αναπτυξιακή μανία.

Ο κεντρικός δρόµος συνεχίζει προς το Μικρό Πάπιγκο, σε απόσταση 2 χλµ. Μεταξύ των δύο Παπίγκων, η δύναµη του νερού διάβρωσε τα ασβεστολιθικά πετρώµατα και σχηµάτισε τις φυσικές πισίνες, τις λεγόµενες «κολυµπήθρες». Σταθείτε να κολυµπήσετε αν είναι καλοκαίρι ή να περπατήστε λίγα µέτρα για να δείτε το ωραίο μικρό φαράγγι. Θα βρείτε πινακίδα στα αριστερά σας, που γράφει «ΡΟΓΚΟΒΟ».

Φτάνοντας στο Μικρό Πάπιγκο, δείτε στην είσοδο του χωριού την εκκλησία των Ταξιαρχών, περπατήστε στα στενά καλντερίµια, θαυµάστε τα χτίσµατα και ενηµερωθείτε για τη φύση και τον πολιτισµό στο Ζαγόρι από το Κέντρο Ενηµέρωσης του WWF(τηλ. 26530 41071), που στεγάζεται στο παλιό σχολείο. Απότο Μ. Πάπιγκο ξεκινούν τα µονοπάτια για Δρακολίµνη, Αστράκα, Γκαµήλα. Μην ξεκινήσετε αν δεν πάρετε πληροφορίες για τις ώρες που χρειάζεστε για να ανεβείτε, τον καιρό, το καταφύγιο κλπ.>

Επιστρέφοντας τώρα από Πάπιγκο, να πάτε στο χωριό Βίκος, όπου θα δείτε όλο σχεδόν το φαράγγι του Βίκου από το παρατηρητήριο που έχει εκεί ο Δήμος και το οποίο θα βρείτε ανηφορίζοντας 100 µέτρα δεξιά σας, απέναντι από το ξενώνα που συναντάτε στην είσοδο του χωριού.

Η µόνιµη απορία µου είναι, πώς αυτό το χωριό µε τη θέση που έχει, «καταφέρνει» να έχει µόνο 2 µικρούς ξενώνες. Ξέρεις τι είναι να ανοίγεις το πατζούρι σου το πρωί και να βλέπεις µπροστά σου όλο το φαράγγι του Βίκου; Και κυριολεκτώ σ΄ αυτό που λέω. Θα μου πείτε, υπάρχουν και χωριά που δεν θέλουν να μετατραπούν σε χώρους υποδοχείς τουριστών. Απόλυτα σεβαστό.

Εδώ καταλήγει η πεζοπορική διαδροµή που ξεκινά από το Μονοδένδρι διασχίζοντας το µεγαλύτερο µέρος του φαραγγιού, µετά από 5 ως 6 ώρες, εύκολης σχετικά διαδροµής. Μπορεί βέβαια η διαδροµή να καταλήξει και στο Πάπιγκο, παίρνοντας δεξιά το µονοπάτι στις πηγές του Βοϊδοµάτη και όχι αριστερά. Απλά, είναι πιο µεγάλη η πορεία σας κατά µισή ώρα περίπου. Εσείς µπορείτε από δω να κατεβείτε, από το µονοπάτι που βλέπετε µπροστά σας, στις πηγές του Βοϊδοµάτη σε 25 περίπου λεπτά και να γυρίσετε πίσω, σε 45 περίπου λεπτά.

Το φανταστικό τµήµα του φαραγγιού, που ξεκινάει από τις πηγές και φτάνει στην γέφυρα τις Αρίστης, µην το διασχίσετε χωρίς ειδικό εξοπλισµό, διότι δεν έχει µονοπάτι και περνάς το ποτάµι αρκετές φορές σε βαθιά σηµεία.