Ζαγορά

και πολύ προκομμένοι άνθρωποι. Ενώ δεν έχουν ούτε ένα στρέμμα κάμπου, έχουν τεράστια γεωργική παραγωγή. Τα μήλα είναι στην κορυφή της λίστας, αλλά και τα κάστανα και τα κεράσια και πολλά άλλα φρούτα. Όλες οι πλαγιές γύρω από το χωριό, είναι γεμάτες οπωροφόρα. Ο συνεταιρισμός τους, ο «Ζαγορίν», είναι πανίσχυρος και εξάγει σε πολλές χώρες της Ευρώπης.

Μέσα στην καρδιά του Νοέμβρη και τα χρώματα στο Πήλιο είναι από τις λίγες φορές που δικαιολογούν την φράση «το θέαμα δεν περιγράφεται». Δεν χρειάζονται κοσμητικά επίθετα, παρά τρεις φράσεις: χρώματα φθινοπώρου, πηλιορείτικη αρχιτεκτονική, θάλασσα! Προσεγγίζοντας το χωριό, αντιλαμβάνεσαι ότι έχει τέσσερις μεγάλες γειτονιές, κάπως αυτόνομες μεταξύ τους. Μπαίνοντας συναντάς πρώτα την «Περαχώρα», με την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής να είναι το χαρακτηριστικό της. Στρίβω αριστερά στο πρατήριο καυσίμων και σε λίγο είμαι μπροστά στην Αγία Παρασκευή. Έχω το χούι, όταν επισκέπτομαι ένα χωριό, να το διασχίζω πρώτα με το αυτοκίνητο μέχρι το τέλος του, να πάρω μυρωδιά που λεν, και μετά να παρκάρω και να αρχίζω το ψάξιμο. Ε, εδώ μου βγήκε σε κακό! Μετά την εκκλησία οι δρόμοι είναι τόσο στενοί, που με το ζόρι χωράει ένα αμάξι. Ένιωσα να με κοιτούν περίεργα οι ντόπιοι που χώθηκα εκεί μέσα, αλλά μετά κατάλαβα το γιατί. Ευτυχώς ήταν ευγενικοί μαζί μου και μου έκαναν χώρο να βγω. Κάτι σαν «βοηθήστε τον ηλίθιο να βγει από δω»... Γι αυτό, αφήστε το αυτοκίνητό σας κάτω από την εκκλησία, η οποία κατασκευάστηκε το 1803. Πηγαίνοντας να φωτογραφίσω το ιερό από την έξω μεριά, έπεσα πάλι πάνω στους Πυρσογιαννίτες! Τους μαστόρους της πατρίδας μου της Κόνιτσας, που λένε ότι «αυτοί έκτισαν τον κόσμο». Δεν άνοιξα κανένα βιβλίο για να το επιβεβαιώσω, γιατί είμαι σίγουρος: μόνο αυτοί έφτιαχναν στα έργα τους, σε κάποιο εμφανές σημείο, ένα πρόσωπο σκαλισμένο στην πέτρα να προεξέχει.

Κατεβαίνω και κατευθύνομαι προς τον ξενώνα που θα διαμένω, στην τρίτη γειτονιά, στον Άγιο Γεώργιο, στο «αρχοντικό Δρακόπουλου». Η δεύτερη γειτονιά, είναι αυτή με κέντρο την Αγία Κυριακή, την εκκλησία που χτίστηκε το 1740 και αξίζει να δείτε τις αγιογραφίες στο εσωτερικό της αλλά και το υπέροχο τέμπλο της.

Στην πλατεία του Αι Γιώργη, ορίζεται και το κέντρο της Ζαγοράς. Εντυπωσιακός ναός, χτισμένος το 1765 σε ρυθμό νεοελληνικού μπαρόκ. Άνετη πλατεία μεγάλη και με καλά μαγαζάκια. Το καφέ «Υλήεν» (που κατά τον Ησίοδο σημαίνει «δασωμένο βουνό») μόλις μπαίνεις, εκτός από καλό καφέ σερβίρει και υπέροχη μηλόπιτα και σπιτική τυρόπιτα. Και έχει και Wi Fi για σας που θέλετε και το laptop μαζί σας, να περιηγηθείτε εκτός από το Πήλιο και στον κυβερνοχώρο!

Ακριβώς απέναντι υπάρχει μπαράκι, δίπλα παραδοσιακός καφενές, αλλά και το μαγαζάκι του Γυναικείου Συνεταιρισμού Ζαγοράς. Δοκίμασα γλυκό κάστανο και ήταν άψογο. Εδώ είναι και ο ξενώνας «Αρχοντικό Δρακόπουλου», που διαχειρίζονται οι κυρίες του συνεταιρισμού. Με υποδέχονται με πλατύ χαμόγελο και μου δείχνουν το δωμάτιό μου. Στο ισόγειο έχουν το εργαστήριο που φτιάχνουν τα γλυκά και τις μαρμελάδες. Κάπου 50 μέλη αριθμεί ο συνεταιρισμός, εκ των οποίων τα 30 είναι ενεργά. Η Ηλιάνα, η είκοσι και κάτι χρονών συμπαθέστατη νεαρή που έχει αναλάβει τα λογιστικά,  με ενημερώνει για τα του συνεταιρισμού.

«Η κύρια δραστηριότητά μας είναι τα γλυκά του κουταλιού και οι μαρμελάδες, αλλά φτιάχνουμε και μπακλαβά, μπομπονιέρες για βαφτίσια, αναλαμβάνουμε κέτερινγκ.

Φέτος πήραμε και πιστοποίηση ISO. Πουλάμε σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλο αλλά και στη Γερμανία. Τα παρασκευάσματά μας είναι χωρίς συντηρητικά και χρησιμοποιούμε μόνο λεμόνι. Όλα τα φρούτα τα προμηθευόμαστε φυσικά από τις συνεταίρους και αν χρειαστεί και κάτι παραπάνω, από τον συνεταιρισμό του χωριού μας. Είμαστε ένα δυνατό χωριό, με 3.000 κατοίκους, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο. Οι νέοι παραμένουμε στο χωριό και μας αρέσει η ζωή εδώ. Έχουμε και τουρισμό που όλο και ανεβαίνει, γιατί είμαστε ωραίο μέρος, μέσα στο βουνό, 20 λεπτά από το χιονοδρομικό και δεκαπέντε λεπτά από την παραλία μας, το Χορευτό».

Όταν μιλάνε έτσι οι νέοι για τον τόπο τους, δεν μπορεί παρά να παει μπροστά.

Ένα θεματάκι βέβαια με το κυκλοφοριακό μέσα στο χωριό το έχουμε, αλλά κανείς δεν είναι τέλειος! Κι αν δυσκολευόμουν να περάσω από τη μία μεριά του χωριού στην άλλη τις καθημερινές που ήμουν εδώ, δεν θέλω να ξέρω τι συμβαίνει σε περιόδους εορταστικών τριημέρων...

Η τέταρτη γειτονιά, έχει ως κέντρο τον ναό της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, ο οποίος πρωτοχτίστηκε το 1160, αλλά καταστράφηκε και ξαναχτίστηκε τον 19^ο αιώνα.

Μετά τον 18^ο αιώνα, η Ζαγορά γνώρισε μεγάλη άνθιση από την παραγωγή και εμπορία μεταξιού και μάλλινων υφασμάτων. Και επειδή αντιμετώπισαν το πρόβλημα της διακίνησης των εμπορευμάτων τους, μέσα στα βουνά που ήταν χωμένο το χωριό τους, βρήκαν διέξοδο προς τη θάλασσα. Τα χιλιοτραγουδισμένα ζαγοριανά καράβια, ανέλαβαν να προωθήσουν τα εμπορεύματά τους στην κεντρική και την ανατολική Μεσόγειο. Τα μεγαλεία ήρθαν τον 19^ο αιώνα με την παροικία της Αιγύπτου. Και κατά πως συνηθίζουν οι έλληνες όταν προκόβουν στο εξωτερικό, έστελναν χρήματα πίσω στο χωριό για να το ευεργετήσουν. Έτσι κατασκευάστηκαν από δωρεές, το «Ελληνομουσείο» και η  «Βιβλιοθήκη της Ζαγοράς».

Το Ελληνομουσείο, το οποίο ιδρύθηκε στις αρχές του 18^ου αιώνα, ήταν το πρώτο σημαντικό εκπαιδευτικό ίδρυμα σε ολόκληρο το Πήλιο. Διδάσκονταν εδώ όλες οι επιστήμες , ενώ ένας εκ των σπουδαίων μαθητών του ήταν ο Ρήγας Φεραίος. Γι αυτό και θα το ακούσετε ή θα το δείτε γραμμένο και ως «σκολειό του Ρήγα». Θα το βρείτε στην αρχή του δρόμου προς Χορευτό και είναι αυτό που σώζεται σήμερα, μέρος του αρχικού.

Το έτερο «καύχημα» του χωριού, η βιβλιοθήκη της Ζαγοράς, χτίστηκε μερικές δεκαετίες αργότερα, χάριν κυρίως στις ενέργειες του Οικουμενικού Πατριάρχη Καλλίνικου του Γ΄, οοποίος ήταν από τη Ζαγορά, αλλά και του πλούσιου εμπόρου Ιωάννη Πρίγκου. Το αρχικό κτίριο καταστράφηκε το 1876 και από το 1950 η βιβλιοθήκη στεγάζεται σε κτίριο του Δήμου.

Όπως καταστράφηκε και μεγάλο μέρος της τεράστιας και μεγάλης αξίας συλλογής της. Υπάρχουν όμως πολλά ακόμη και σημαντικά βιβλία, τα οποία είναι και ιδιαιτέρως σπάνια, από  ιστορική και καλλιτεχνική άποψη.

Έξω από το «σχολείο του Ρήγα», περνάει ο δρόμος για την παραλία της Ζαγοράς, τον οικισμό Χορευτό. Το είπαν έτσι από τα γλέντια που έκαναν όταν καταστράφηκε το μεγαλύτερο μέρος του στόλου του Ξέρξη, το 480 π.Χ.

Τις ημέρες της διαμονής μου στη Ζαγορά, δοκίμασα τη μαγειρική του «Πατή» (24260-22202), στον κεντρικό δρόμο του χωριού. Ωραίος χώρος και καλή μαγειρική, ιδιαίτερα το αγριογούρουνο που μου έφτιαξε, συνδυασμένο με ένα καλό δικό του κρασί, από 7 διαφορετικά σταφύλια. Καλά, στην γευσιγνωσία μου σε σχέση με το κρασί, μη δίνεται και πολύ σημασία!

Ακριβώς απέναντι από τον Πατή, ένα ωραίο καφέ-μπαρ με καλή μουσική και νεαρόκοσμο, είναι μια καλή επιλογή για τις βραδιές σας. Το όνομα δε αυτού, «Σταθμός».