Διδυμότειχο

ανάγκασαν τους ρωμαίους να προχωρήσουν στην οχύρωση των δύο απέναντι κείμενων λόφων, του Καλέ και της Αγίας Πέτρας.

Πιθανότατα μπορούμε ακριβώς στην περίοδο αυτή να αποδώσουμε τη δημιουργία και στη συνέχεια την επιβολή του ονόματος «Διδυμότειχον», με τη σημασία ακριβώς των «δίδυμων κάστρων» ,των «δίδυμων οχυρωματικών περιβόλων». Κατά τη διάρκεια των Βυζαντινών χρόνων η σημασία της πόλης-κάστρου του Διδυμοτείχου διαρκώς αύξαινε λόγω της γεωστρατηγικής της θέσης και του ισχυρότατου οχυρωματικού περιβόλου που την περιέβαλλε.

Μετά την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης στα 1261 το Διδυμότειχο ανάγεται στην πλέον σημαντική πόλη της Θράκης. Γίνεται μάρτυς της γέννησης αυτοκρατόρων, όπως του Ιωάννη Γ΄του Βατάτζη , το Ιωάννη Ε΄του Παλαιολόγου, αλλά και των πλέον κρίσιμων γεγονότων των υστεροβυζαντινών χρόνων. Αποτελεί την έδρα των αυτοκρατόρων Ιωάννη του Γ΄ Παλαιολόγου και του Ιωάννη του Στ΄ Καντακουζηνού κατά τη διάρκεια των δύο καταστροφικών εμφυλίων πολέμων του πρώτου μισού του 14ου αιώνα. Σήμερα το κάστρο διατηρείται στο μεγαλύτερο μήκος του, με τους 24 πύργους του, κάποιοι από τους οποίους φέρουν μονογράμματα βυζαντινών προσωπικοτήτων ή διακοσμητικά και συμβολικά μοτίβα. Ακόμη μπορεί κανείς να επισκεφθεί τους μικρούς ναούς και τα αυτοκρατορικά παρεκκκλήσια, σε ένα από τα οποία αποκαλύφθηκαν πρόσφατα τμήματα τοιχογραφιών με μοναδικές παραστάσεις φτερωτών αυτοκρατόρων. Στο μεταβυζαντινό ναό του Χριστού Σωτήρος ο επισκέπτης μπορεί να προσκυνήσει τη θαυματουργή αμφιπρόσωπη εικόνα της Βρεφοκρατούσας Θεοτόκου «Δυμοτειχίτισσας» με την Σταύρωση στην οπίσθια όψη, ένα αυτοκρατορικό δώρο προς την πόλη, όπως επίσης και την έξοχη υστεροβυζαντινή εικόνα του Χριστού Παντροκράτορα. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι εκατοντάδες των τεχνητών, λαξευμένων στο βράχο σπηλαίων, τα οποία είχαν διαμορφωθεί από τους ίδιους τους βυζαντινούς κατοίκους του κάστρου ως βοηθητικά τμήματα των κατοικιών τους.

Το Διδυμότειχο καταλήφθηκε οριστικά από τους Οθωμανούς Τούρκους στα 1361 και αποτέλεσε την πρώτη τους πρωτεύουσα στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Εδώ ο σουλτάνος Μουράτ ο Α΄ έκτισε τα ανάκτορά του και εδώ, σε ένα μικρό πύργο, φυλαγόταν ο αυτοκρατορικός θησαυρός. Ανάμεσα στα μνημεία της περιόδου η προσοχή του επισκέπτη εστιάζεται στο διάσημο και επιβλητικό Μεγάλο Τέμενος, γνωστό ως Τέμενος του Σουλτάνου Βαγιαζήτ του Κεραυνού, κτισμένο στις αρχές του 15ου αιώνα. Στην ίδια περίπου εποχή (1398) χρονολογούνται τα λεγόμενα «Λουτρά των Ψιθύρων», τα αρχαιότερα οθωμανικά λουτρά στην Ευρώπη τα οποία σώζονται και σήμερα, όπως και τα άλλα δύο γνωστά δημόσια λουτρά της πόλης. Εντυπωσιάζει ακόμη το Μαυσωλείο του Ορούτς Πασά, μία θολοσκεπής ανοικτή κατασκευή από το πρώτο τέταρτο του 15ου αιώνα. Το ξεκίνημα του 20ου αιώνα χαρακτηρίζεται από την ένταση των συγκρούσεων ανάμεσα στις εθνότητες και τα κράτη των βαλκανίων και κορυφώνεται με τους δύο βαλκανικούς πολέμους και τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.

Ως αποτέλεσμα των γεγονότων αυτών το Διδυμότειχο αποδίδεται στην Ελλάδα με τη συνθήκη των Σεβρών, τον Ιούλιο του 1920.

Ανεβαίνοντας για το Κάστρο, άκουσα κάποιον να με φωνάζει: «ελάτε κύριε να σας ενημερώσουμε για την πόλη μας». Ήταν μια κυρία από το «Τουριστικό Περίπτερο» του Δήμου, από αυτούς που «τιμούν το ψωμί που τρώνε». Και το λέω γιατί, σε πολύ πιο τουριστικά μέρη στην Ελλάδα απ΄το Διδυμότειχο, ούτε Κέντρα Πληροφόρησης υπάρχουν, ούτε –αν υπάρχουν- στελεχώνονται με πρόθυμους να σε ενημερώσουν υπαλλήλους.

Από δω ψηλά απ το Κάστρο, δύο είναι τα πιο εντυπωσιακά κτίσματα που τραβούν την προσοχή σου: το Μεγάλο Τέμενος αρχικά και η Μητρόπολη του Αγίου Αθανασίου στη συνέχεια. Ζωντανή μαρτυρία της ζεύξης των δύο θρησκειών και των δύο πολιτισμών. Πολλά όμως είναι και τα νεοκλασικά κτίρια που σε κερδίζουν. Εντός των τειχών, ο ναός του Σωτήρος Χριστού, η Πινακοθήκη, οι στοές.

Εντύπωση μου έκανε, που παντού υπήρχαν πινακίδες , οι οποίες αναφέρουν το όνομα ενός τέως Δημάρχου που επι των ημερών του είχαν γίνει διάφορες αναπαλαιώσεις. Κι αυτό έπρεπε να το αναφέρει σε εμφανή σημεία του ιστορικού χώρου !! Δες το αλλιώς αγαπητέ τ. Δήμαρχε: αν εκει μέσα ο κάθε κυβερνήτης του τόπου τοποθετούσε και μια πινακίδα για ότι έχει κάνει, δε θα χωρούσαμε να περάσουμε να επισκεφθούμε το κάστρο !! Ανθρώπινη ματαιοδοξία… Κάθισα και απόλαυσα ένα καφεδάκι στο μαγαζί δίπλα στο Μεγάλο Τέμενος. Η αλήθεια είναι ότι με εντυπωσίασε η αρχιτεκτονική του. Αλλά και η ηρεμία με την οποία κινούνταν οι κάτοικοι της μικρής πόλης τριγύρω μου.

 Κι ο καστανάς που ετοίμαζε τη φουφού του, όχι μόνο δέχτηκε να τον φωτογραφήσω, αλλά –κάνοντάς μου πλάκα- φώναξε και τους φίλους του …!