Πομακοχώρια

Λίγο πριν το χωριό Ωραίον, δίπλα στο ρέμα, υπάρχει πεστροφοτροφείο που έχει και ταβερνάκι και κάνει και πολύ καλή τηγανιτή πέστροφα με καλαμποκάλευρο.

Δίπλα στο χωριό και λίγο πριν, είναι η πέτρινη γέφυρα του Παπά, δίπλα στο μύλο, και λέγεται έτσι γιατί την χρηματοδότησε ένας Παπάς, φέρνοντας ηπειρώτες μαστόρους.

Το επόμενο χωριό είναι ο Κύκνος, ψηλά κι αυτό σε ωραία θέση, ξαγκούσιο (κονιτσιώτικη λέξη, που σημαίνει χωρίς αγκούσα, δηλ. άγχος, άρα ψηλά με θέα. Άντε βγάλε άκρη τώρα με τη γλώσσα των Ηπειρωτών.).

Αυτό που παρατηρεί κανείς στα μουσουλμανικά χωριά, είναι η έλλειψη πλατείας. Ο καφενές κάπου μέσα σε έναν δρόμο, κι αυτό. Τα χριστιανικά χωριά, συναγωνίζονται το ένα το άλλο, με κύριο μέλημα και επίδειξη δύναμης, την κεντρική πλατεία.

Δεκατέσσερα χμ πριν την Ξάνθη, στο χωριό Σμύνθη, στρίψαμε δεξιά για Εχίνο. Είναι από τα μεγαλύτερα Πομακοχώρια, με τον Κόσυνθο ποταμό να περνάει στα όρια του χωριού. Όταν ήρθαν εδώ οι γερμανοί, οι μάχες που έγιναν ήταν λυσσαλέες και πολύνεκρες. Και ο λόφος δίπλα στον Εχίνο είναι σκαμμένος και οχυρωμένος από τον ελληνικό στρατό. Κρίμα που δεν είναι επισκέψιμα τα οχυρά σήμερα και εγκαταλείφθηκαν. Και το μνημείο των πεσόντων στη μάχη με τους γερμανούς, αναφέρει μόνο τα ονόματα των χριστιανών πεσόντων, ενώ πολέμησαν και χάθηκαν και πολλοί μουσουλμάνοι. Αυτό λέγεται στρέβλωση της ιστορικής πραγματικότητας αγαπητοί. Και αδικία και ασέβεια στη μνήμη των ανθρώπων που χάθηκαν υπερασπιζόμενοι την πατρίδα. Πέντε χμ πιο πάνω είναι ίσως το πιο όμορφο πομακοχώρι, οι Θέρμες. (να συμπληρώσει ο Ηλίας).

Πίσω προς Ξάνθη και ώρα για φαγητό. Αφού περάσετε την Σμύνθη, στην οποία δεν έχετε και κανέναν λόγο να σταματήσετε γιατί είναι χάλια χωριό, σας προτείνω ανεπιφύλακτα να πάτε στο χωριό Πίλημα, τρία χμ παράκαμψη από τον κεντρικό δρόμο. Εδώ είναι και ένα ωραίο τρίτοξο πέτρινο γεφύρι, μόλις στρίψετε για το χωριό. Κάποιοι ανόητοι πήγαν και έσκαψαν την βάση από την μία καμάρα του γεφυριού, γιατί είχαν πληροφορίες λέει ότι ήταν ακεί κρυμμένες λίρες. Και τώρα το γεφύρι, μόλις κατεβάσει μια μέρα για τα καλά ο Κόσυνθος, πολύ φοβάμαι ότι θα γίνει δίτοξο από τρίτοξο. Ήταν Κυριακή που πήγαμε για φαγητό εκεί με τον Ηλία και μόλις φτάσαμε στην ταβέρνα Πήλιμα, είπα πως είμαστε άτυχοι γιατί πέσαμε σε γάμο. Αυτό υποδήλωνε ο αριθμός των αυτοκινήτων που είχαν παρκάρει απέξω. Ο Ηλίας μου εξήγησε ότι έρχεται πολύς κόσμος από την Ξάνθη εδώ για φαγητό, γιατί έχει πολύ καλή ανατολίτικη κουζίνα, και πως δεν πρόκειται για γάμο. 

Όντως, το φαγητό (γιαουρτλού και πολλά άλλα) ήταν πολύ καλό και η εξυπηρέτηση επίσης καλή.

Αν λοιπόν δεν έχετε διάθεση να κάνετε όλη αυτή την διαδρομή μέσω Σταυρούπολης-Λιβαδίτη για να επισκεφθείτε τα Πομακοχώρια, να έρθετε από αυτήν τη μεριά, όπου από την Ξάνθη σε λίγη ώρα είσαστε στο πρώτο χωριό, τη Σμύνθη και συνεχίζετε.

Όλη η διαδρομή που σας προτείνω, είναι μια υπέροχη, γεμάτη μέρα, με πολλές εναλλαγές τοπίου και πολιτισμού. Η υπέροχη φύση της ροδόπης θα σας γοητεύσει και θα σας αφήσει μια γλυκιά ανάμνηση.